UBO-register

Bij brief van 10 februari 2016 aan de Voorzitter van de Tweede Kamer heeft de Minister van Financiën de contouren beschreven van het bij wet in te stellen UBO-register. In dit register zullen de natuurlijke personen worden vermeld die bij een vennootschap of een juridische entiteit ‘aan de touwtjes trekken’, de zogenaamde Ultimate Beneficial Owners (UBO).

Achtergrond

Dit UBO-register is een uitvloeisel van de op 20 mei 2015 aangenomen Europese vierde anti-witwasrichtlijn. Deze richtlijn beoogt witwassen en het financieren van terrorisme tegen te gaan door een registratieplicht in te voeren voor de UBO’s (uiteindelijke begunstigden) van het vermogen van rechtspersonen.

Indicaties

Een UBO is degene die zeggenschap heeft. Indicaties voor die zeggenschap kunnen zijn: een toereikend percentage van eigendom, aandelen en/of stemrechten, dan wel de bevoegdheid bestuurders te ontslaan. Een entiteit kan dus ook meerdere UBO’s hebben. Is de uiteindelijke begunstigde niet te achterhalen, dan kan als uiterste optie zelfs iemand behorend tot het hoger leidinggevend personeel kwalificeren als UBO.

Contouren UBO-register

De beherende instantie zal hoogstwaarschijnlijk de Kamer van Koophandel worden. Hoewel nog niets definitief vaststaat, geeft de Minister in zijn brief aan dat, voor wat betreft de te registreren entiteiten, aansluiting wordt gezocht bij de Handelsregisterwet 2007. Dat betekent dat nv’s, bv’s, stichtingen, maatschappen, VvE’s en kerkgenootschappen in het register zullen worden opgenomen. Eenmanszaken zullen niet in het register worden vermeld. Daarvan zijn de UBO’s immers sowieso bekend.

Voorts meent de Minister dat het UBO-register openbaar en voor een ieder toegankelijk moet zijn. Dat betekent dat veel UBO’s binnenkort niet langer anoniem zullen blijven. Dat kan grote gevolgen hebben voor de privacy en de persoonlijke levenssfeer van deze UBO’s.

Zich bewust van deze nadelige gevolgen, stelt de Minister dan ook voor vier (privacy) waarborgen in te bouwen. De voorgestelde waarborgen zijn: (a) elke gebruiker van het register wordt geregistreerd;(b) er zal een vergoeding worden gevraagd voor elke inzage; (c) algemene gebruikers, niet zijnde specifiek aangewezen autoriteiten, krijgen slechts beperkt inzage; en (d) bij een risico op kidnapping, chantage, geweld of intimidatie wordt steeds per individueel geval een nauwkeurige beoordeling gemaakt van de risico’s en wordt bezien of informatie kan worden afgeschermd.

De gegevens die door een ieder kunnen worden opgevraagd zijn de naam, de geboortemaand, het geboortejaar, de nationaliteit, de woonstaat en aard en omvang van het gehouden economische belang. De specifiek aangewezen instanties kunnen tevens (onder meer) het woonadres, het BSN-nummer en geboortedag, -plaats en –land opvragen.

Slot

De door de minister in de brief beschreven contouren moeten nog worden uitgewerkt in een wetsvoorstel. De Minister treedt met het oog daarop eerst in overleg met organisaties die belanghebbend zijn. Alle betrokkenen mogen hun standpunten kenbaar maken. Het register zal in ieder geval voor 26 juni 2017 moeten zijn ingesteld. Haast is dus geboden.

Door Hans Hommel